Hodowla kur: kompletny poradnik dla hodowców

Hodowla kur to nie tylko hobby mieszkańców wsi. Coraz więcej osób z miast i terenów wiejskich zaczyna hodować własne kury nioski – czy to dla świeżych domowych jajek, czy z chęci większej samowystarczalności. Jeśli jesteś początkujący i zastanawiasz się, jak zacząć hodowlę kur i czy to się opłaca, ten artykuł przeprowadzi Cię przez wszystko, co najważniejsze – od wyboru rasy, przez budowę kurnika, aż po żywienie i pielęgnację.

Prowadząc gospodarstwo przydomowe, warto pomyśleć także o praktycznym przechowywaniu plonów czy paszy. Dobrym rozwiązaniem są hale namiotowe, które niezawodnie chronią zapasy przed deszczem, wiatrem i nadmiernym nasłonecznieniem.

Jak zacząć hodowlę kur?

Podstawą hodowli kur jest staranne zaplanowanie i przygotowanie warunków, zanim sprowadzisz pierwsze kury. Przemyślany start oszczędzi Ci wielu kłopotów i zwiększy szansę na długotrwałą, udaną hodowlę. Zadaj sobie więc kilka ważnych pytań:

• Ile jajek miesięcznie potrzebujesz? Przeciętna kura nioska znosi około 250–300 jajek rocznie, czyli około 20 do 25 jajek miesięcznie. Dla dwuosobowego gospodarstwa domowego oznacza to, że 3 do 5 kur w zupełności wystarczy, aby pokryć typowe spożycie jajek.
• Ile masz miejsca? Na jedną kurę warto przeznaczyć co najmniej 0,5 m² wewnątrz kurnika i 1,5 m² na wybiegu. Im więcej miejsca, tym lepsze samopoczucie i zdrowie zwierząt. Przy mniejszych podwórkach możesz rozważyć także kurniki mobilne.
• Czy możesz zapewnić im ochronę przed drapieżnikami? Duże zagrożenie stanowią lisy, kuny, szczury i ptaki drapieżne. Kurnik powinien być na noc zamykany, a wybieg zabezpieczony od góry siatką lub siecią.

Weź pod uwagę również dostępność mieszanek paszowych, wody i możliwość regularnego sprzątania. Jeśli odpowiedzi są pozytywne, możesz śmiało zaczynać hodowlę kur, czyli przygotować infrastrukturę i wybrać odpowiednie rasy. Jeśli interesuje Cię także przydomowe pszczelarstwo i sposoby ochrony uli przed niekorzystną pogodą, polecamy artykuł: Jak hodować pszczoły: kompletny poradnik dla początkujących.

Jakie kury hodować?

Początkującym polecamy rasy łatwe w hodowli, odporne na różne warunki pogodowe, a jednocześnie zapewniające dobre wyniki. Przy wyborze zwróć uwagę nie tylko na nieśność, ale także na usposobienie, wielkość rasy i ewentualną przydatność mięsną. Wybór rasy zależy też od tego, czy chcesz hodować kury tylko dla jajek, czy także na mięso. W przypadku hodowli mieszanej postaw na tzw. rasy ogólnoużytkowe (np. sussex, plymouth rock), które są wszechstronne, a przy tym mało wymagające. W większych gospodarstwach przyda się też solidne zaplecze – na przykład hale namiotowe, które ochronią paszę lub sprzęt przed niekorzystną pogodą. Rasa kur ISA Brown – hybrydowe nioski o doskonałej nieśności, nawet do 320 jajek rocznie. Słyną z łagodnego usposobienia, łatwo przystosowują się do warunków przydomowych i dobrze sprawdzają się także w rodzinach z dziećmi.

Rasa kur Lohmann Brown

Jest bardzo podobna do rasy ISA Brown – kury znoszą 300 jajek rocznie. Hodowla tych kur jest mało wymagająca, sprawdza się w małych gospodarstwach, a kury dobrze znoszą zmiany otoczenia czy żywienia.

Rasa kur Sussex

To uniwersalna rasa kur, która nadaje się nie tylko do produkcji jajek (znosi około 250 jajek rocznie), ale także jako źródło mięsa. Kury są masywne, odporne i dobrze znoszą chłodniejsze warunki.

Krzyżówki kur domowych

To często połączenie lokalnych ras, które są bardzo odporne na choroby. Mogą mieć niższą i mniej regularną nieśność, ale ich witalność i zdolność przystosowania się do warunków to duży atut.

Rasa kur Australorp

To mniej znana, ale bardzo wydajna rasa kur. Może znosić 250 do 300 jajek rocznie. Kury bardzo dobrze znoszą wahania temperatur i są bardzo spokojne.

Jak powinien wyglądać kurnik?

Kurnik ma kluczowe znaczenie dla hodowli, zdrowia i wydajności kur. Powinien spełniać następujące parametry:

• Wielkość – co najmniej 0,5 m² na kurę wewnątrz, przy czym im więcej miejsca, tym lepiej. Przy większej liczbie kur warto podzielić przestrzeń na część do odpoczynku i do znoszenia jaj. Liczba gniazd powinna wynosić 1 na 3 kury, aby uniknąć stresu i walk.
• Wentylacja bez przeciągów – świeże powietrze jest niezbędne, ale przeciągi stanowią zagrożenie. Najlepiej zapewnić naturalną wentylację przez otwory wentylacyjne z kratkami lub klapę wentylacyjną. Zaleca się okno skierowane na południe lub południowy wschód, które zapewni wystarczająco dużo światła bez przegrzewania.
• Światło – nioski potrzebują około 14 godzin światła dziennie. Zimą możesz użyć oświetlenia LED z wyłącznikiem czasowym, aby zapewnić regularną nieśność nawet w krótkie dni. Światło dzienne ma duży wpływ na gospodarkę hormonalną kur.
• Podłoga – najlepiej sprawdza się drewniana podłoga z grubą warstwą słomy, trocin lub ściółki torfowej. Warstwa ta powinna być sucha i regularnie wymieniana, aby zapobiec pleśni i chorobom.

Nie zapomnij o grzędach (co najmniej 20 cm miejsca na kurę, najlepiej o średnicy 5 do 7 cm i z zaokrąglonymi krawędziami), które powinny znajdować się wyżej niż gniazda, aby kury nie wybierały na noc skrzynek lęgowych. Gniazda wyłożone czystą słomą lub sianem umieść w cichszej i zacienionej części kurnika i regularnie sprawdzaj ich czystość oraz obecność pasożytów. Alternatywą dla tradycyjnych budynków mogą być również kontenery morskie, które łatwo przystosować do hodowli drobiu, a przy tym mają solidną i trwałą konstrukcję.Wybieg i bezpieczeństwo

Hodując kury, trzeba wiedzieć, że potrzebują one codziennego dostępu do świeżego powietrza i zielonej paszy. Wpływa to na ich kondycję fizyczną i lepszą jakość jajek.

Ważne jest także częściowe zacienienie wybiegu – kury gorzej znoszą upał niż zimno, dlatego trzeba stworzyć im zacienione miejsce za pomocą krzewów, altany lub parasola. Na koniec warto umieścić na wybiegu piaskownicę lub pojemnik z popiołem, w którym kury mogą się kąpać. Kąpiele piaskowe to naturalny sposób na pozbycie się pasożytów zewnętrznych, takich jak roztocza czy wszy, a przy tym forma relaksu. Jeśli Twój wybieg znajduje się na pochyłej działce, warto przemyśleć jego zagospodarowanie – inspiracje znajdziesz w artykule: Umocnienie skarpy: jak zrobić to samodzielnie i bez dużych kosztów.

Żywienie kur

Dieta ma zasadniczy wpływ na nieśność, dlatego tak ważne jest zapewnienie kurom zbilansowanego i dobrej jakości pożywienia. Podstawę diety stanowią mieszanki zbożowe, takie jak pszenica, kukurydza i jęczmień, uzupełnione specjalnymi mieszankami dla kur niosek.